I.5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR ve GENEL SAĞLIK SİGORTASI
KANUNU KAPSAMINDA PRİME ESAS KAZANÇLAR ………………………………1

A. Sosyal Sigortalar Ve Sağlık Sigortasının Finansmanı Olan Prim ve Hukuksal Niteliği………………………………………………………………………………………….1

B. Prim Ödeme Zorunluluğu ……………………………………………………………..…1

C. Prime Esas Kazançlar …………………………………………………………………….5

1. 4/I –a Kapsamında Sigortalı Olanların Prime Esas Kazançları ………………………..5
a. Sigortalının Hak Ettikleri Ücretler …………………………………………….…6
aa. Hafta tatili ücreti ……………………………………………………..…..6
bb. Ulusal bayram ve genel tatil günü ücretleri……………………………7
cc. Yıllık izin ücreti……………………………………………………………7
dd. Fazla Çalışma…………………………………………………………..…7
ee. Belirsiz zaman ve miktar üzerinden alınan ücretler………………..…..7
ff. İşe İade Edilen İşçilere Ödenen Ücretler………………………………….7
gg. Mahkeme Karar ile Toplu İş Sözleşmesi
hh. Hükümlerinden Yararlandırılanların Ücretleri……………………..…8
ıı. İdari Yargı Kararlarına İstinaden
jj. Görevlerine İade Edilen Sigortalılara Yapılan Ödemeler……………….9

2. 4/I-b Kapsamında Sigortalı Olanların Prime Esas Kazançları………………………….9

3. 4/I-c Kapsamında Sigortalı Olanların Prime Esas Kazançları…………………………9

a.Kamu Görevlilerinden Kanunları Gereğince Görevden Uzaklaştırılanlar,
Tutuklananlar Veya Görevine Son Verilenlerin Sigortalıkları ve Primleri……………11

4.Yalnızca Genel Sağlık Sigortasına Tabi Olanların Prime Esas Kazançları………….12

D. Prime Esas Olmayan Kazançlar (m. 80/1 b)……………………………………………13

E. Prime Esas Kazançların Alt ve Üst Sınırları……………………………………….….16

Sonuç………………………

 

 

 

 

Giriş
Primler ve prime esas kazanç konusunu irdelerken, 5510 sayılı kanundan öncede sistemde olan prim kavramı ve prime esas kazançları anlatacağız. 506 sayılı Kanundan ise kafa karışıklığı olmaması için çok bahsedilmemiştir.Yer yer maddelerde geçen kavramlara maddeler bazında anlatarak konuyu sade ve anlaşılabilir hale getireceğiz. Primler bilindiği gibi sosyal güvenlik hukukunda sistemin işlemesi için gerekli bir ödemedir. Sistem kendini bu şekilde finanse edecektir.

I. 5510 SAYILI SOSYAL SİGORTALAR ve GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU KAPSAMINDA PRİME ESAS KAZANÇLAR

A. Sosyal Sigortalar Ve Sağlık Sigortasının Finansmanı Olan Prim Ve Hukuksal Niteliği
Sosyal sigorta kurumları elde ettikleri gelirlerle sigortalılara yardım yapma ve hizmet sağlama görevlerini en iyi biçimde yerine getirmek ve sürdürmek durumundadır. Bunun içinde finansman politikasının ülkenin ekonomik ve sosyal koşullarına en uygun yöntemlerle düzenlenerek gelir ve giderler arasında sağlam ve akılcı bir denge kurulması gereklidir .Sosyal sigorta pirimi kanunla belirlenen sosyal riskleri telafi bakımından sosyal güvenlik kurumunun sağlayacağı edimler ile yönetim giderlerini karşılamak üzere sigortalının kazancının belirli bir yüzdesi üzerinden sigortalı üzerinden sigortalı ve onun işvereninden alınan para olarak tanımlanır .

Bu konuda değişik fikirler ileri sürülmüştür. Sosyal sigorta primi ücretin bir parçasıdır. Sosyal sigorta primlerini vergiye benzetenlerde olmuştur. Çünkü ödenmesi zorunlu olup Tahsili vergi alacaklarına benzer yaptırımlara tabidir. Oranını ve matrahını yasa göstermiştir. Ancak primlerde tahsis ilkesinin bulunması, ödeme zamanları aylık, yahut üçe aylık dönemleri kapsadığı için vergiye de benzemez .Ücretten daha çok vergiye benzer niteliklere sahiptir. Çünkü vergi nasıl kamu ile ilgili bir harcamanın finansmanı ise primlerde sosyal güvenlik finansmanıdır.

B. Prim Ödeme Zorunluluğu

5510 Sayılı kanunda öngörülen kısa ve uzun vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortasına yönelik her türlü ödemeler ile yönetim giderlerini karşılamak üzere sosyal güvenlik kurumu prim almak ilgililer de prim ödemek zorundadır (m.79/I) .Bu bağlamda kısa ve uzun sigorta kollar ile genel sağlık sigortası ve isteğe bağlı sigorta bakımından m.87 de prim ödeme yükümlüsünü göstermiştir . Burada m. 4 m.5 ve m. 60 kapsamına tabi olmaya göre primleri ödeyecek sorumlularda belirtilmiştir.

SSGSSK m.80’in gerekçesi’nde de ” kural olarak, sigortalıların elde ettikleri kazançların tümünden prim alınması öngörülmüştür. Prime esas kazancın hesabına dahil edilmeyecek kazançlar ise maddede sayılanlarla sınırlanmış, sigortalıların belirli olmayan süre ve miktar üzerinden ücret ve kazanç elde etmeleri ya da aynı ay içinde birden fazla işverenin emrinde çalışmaları durumunda veya çağrı üzerine çalışması halinde prime esas kazancın nasıl hesaplanacağı açıklanmıştır.
Kendi nam ve hesabına çalışanların prime esas kazançlarının prime esas kazanç alt ve üst sınırları arasında kendilerince yıllık olarak belirleneceği, yıl içerisinde beyan edilen kazançta bir değişiklik olması durumunda sigortalının yeniden beyan edeceği kazanç üzerinden prim alınacağı belirtilmiştir.”
5510 sayılı Kanun ile 506 sayılı sigortalar kanunundan farklı bir yöntem izlenmiştir.zira 506 sayılı kanun için yalnız uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık v ölüm) için tek bir sigorta prim oranı belirlenmiş iken burada uzun vadeli sigorta kolları yanında kısa vadeli sigorta ( iş kazası meslek hastalığı , hastalık ve analık ) kolları açısından da tek bir prim oranı belirlenmiştir.ayrıca kısa vadeli sigorta priminin tamamını da işveren karşılar.yine genel sağlık sigortası çalışanlar ( bağımlı ve bağımsız) için belirli tek bir oran ( %12,5 iken ) isteğe bağlı sigortalı ya da yalnız genel saplık sigortalı olarak sayılanlar içinde tek bir oran (%12 ) olarak tespit edilmiştir .

Sayfalar: 1 2 3